Unit 59: Health Disparities and Prevention — Từ vựng IELTS Advanced

the study of how often diseases occur in different groups and why

dịch tễ học

Epidemiology rarely proves a cause on its own, although it can narrow the field a great deal. Dịch tễ học hiếm khi tự nó chứng minh được nguyên nhân, dù nó thu hẹp phạm vi được rất nhiều.

the number of new cases of a disease appearing in a period

tỷ lệ mới mắc, số ca mới

The incidence of the disease fell while the number of people living with it rose. Tỷ lệ mới mắc của bệnh này giảm, trong khi số người đang sống chung với nó lại tăng.

the amount of illness in a population, as distinct from death

gánh nặng bệnh tật

Mortality has fallen faster than morbidity, so more people now live for years in poor health. Tử vong giảm nhanh hơn bệnh tật, nên ngày càng nhiều người sống nhiều năm trong tình trạng ốm yếu.

a second condition present in the same person as the first

bệnh đồng mắc

Comorbidity is the rule rather than the exception after the age of seventy. Bệnh đồng mắc là chuyện thường tình chứ không phải ngoại lệ sau tuổi bảy mươi.

not passed from one person to another

không lây nhiễm

Non-communicable disease now accounts for most deaths worldwide, including in poorer countries. Bệnh không lây nhiễm hiện chiếm phần lớn số ca tử vong toàn cầu, kể cả ở các nước nghèo hơn.

a condition of daily life, such as income or housing, that shapes health

yếu tố xã hội quyết định sức khỏe

Housing is a social determinant of health long before it becomes a medical problem. Nhà ở là một yếu tố xã hội quyết định sức khỏe từ rất lâu trước khi nó thành vấn đề y khoa.

the step-by-step link between social position and health across a whole population

độ dốc xã hội của sức khỏe

The social gradient runs the whole way up: the second richest group does worse than the richest. Độ dốc xã hội chạy suốt lên tới đỉnh: nhóm giàu thứ nhì vẫn kém khỏe hơn nhóm giàu nhất.

not receiving enough of a service, especially health care

thiếu dịch vụ, chưa được phục vụ đủ

The clinic was placed in an underserved district rather than beside the station. Phòng khám được đặt ở một quận thiếu dịch vụ chứ không phải cạnh nhà ga.

the whole of a person's life seen as one span in which effects accumulate

tiến trình cả đời người

Disadvantage in childhood shows up in the body decades later, which is why the life course matters. Thiệt thòi thời thơ ấu hiện ra trên cơ thể hàng chục năm sau, và vì thế mà cả tiến trình đời người mới đáng xét.

a risk that comes with a particular kind of work

rủi ro nghề nghiệp

Dust was treated as an occupational hazard for decades before it was treated as a disease. Bụi bị coi là rủi ro nghề nghiệp suốt mấy chục năm trước khi được coi là một căn bệnh.

the state of being in contact with something harmful

sự phơi nhiễm, sự tiếp xúc

Exposure to polluted air is not spread evenly across a city. Phơi nhiễm với không khí ô nhiễm không được rải đều khắp một thành phố.

likely to be harmed by something

dễ bị tổn thương, dễ mắc

Older patients are more susceptible to complications, although age on its own explains little. Bệnh nhân lớn tuổi dễ gặp biến chứng hơn, dù riêng tuổi tác thì giải thích được rất ít.

the process of protecting people against a disease, usually with a vaccine

tiêm chủng

Immunisation is cheap, and reaching the last ten per cent of children is not. Tiêm chủng thì rẻ, còn chạm tới mười phần trăm trẻ em cuối cùng thì không.

protection of a whole group that follows once enough of it is immune

miễn dịch cộng đồng

Herd immunity protects the people who cannot be vaccinated, which is the whole point of it. Miễn dịch cộng đồng bảo vệ những người không thể tiêm vắc-xin, và đó chính là ý nghĩa của nó.

the ability to find, understand and act on health information

hiểu biết về sức khỏe

A leaflet only works for the people who already have the health literacy to use it. Một tờ rơi chỉ có tác dụng với những người vốn đã đủ hiểu biết về sức khỏe để dùng nó.

finding a disease before symptoms make it obvious

phát hiện sớm

Early detection saves lives, and it also finds tumours that would never have caused harm. Phát hiện sớm cứu được nhiều mạng người, và cũng phát hiện ra cả những khối u lẽ ra chẳng bao giờ gây hại.

work that takes a service out to people instead of waiting for them to come in

hoạt động tiếp cận cộng đồng

Outreach costs more for each patient and reaches the patients who cost the most to ignore. Tiếp cận cộng đồng tốn kém hơn tính trên mỗi bệnh nhân, và chạm tới đúng những người mà bỏ mặc họ mới là đắt nhất.

poor health caused by a diet that lacks what the body needs

suy dinh dưỡng

Malnutrition and obesity now appear in the same households, and sometimes in the same child. Suy dinh dưỡng và béo phì giờ xuất hiện trong cùng một gia đình, đôi khi trên cùng một đứa trẻ.

the ability of bacteria to survive the drugs meant to kill them

kháng thuốc kháng sinh

Antimicrobial resistance turns routine operations back into risky ones. Kháng thuốc kháng sinh biến những ca mổ thường quy trở lại thành ca mổ nguy hiểm.

the act of sending a patient on to a specialist

sự chuyển tuyến

The waiting begins at the referral, not at the operation. Việc chờ đợi bắt đầu từ lúc chuyển tuyến, chứ không phải từ lúc mổ.

paid directly by the patient rather than by insurance or the state

tự trả bằng tiền túi

Out-of-pocket costs decide who comes back for the second appointment. Chi phí tự trả quyết định ai sẽ quay lại cho lần hẹn thứ hai.

able to be regarded as caused by a particular thing

quy được cho, do cái gì gây ra

One in ten deaths in the city is attributable to air pollution, on the most careful estimate. Cứ mười ca tử vong ở thành phố này thì một ca là do ô nhiễm không khí, theo ước tính thận trọng nhất.

able to be prevented by what is already known

có thể tránh được

An avoidable death is one that prevention or treatment already knows how to stop. Một ca tử vong tránh được là ca mà y học phòng ngừa hoặc điều trị vốn đã biết cách ngăn lại.

identified in fewer people than actually have the condition

bị bỏ sót chẩn đoán

A condition that is underdiagnosed in poorer districts will look rarer there than it is. Một bệnh bị bỏ sót chẩn đoán ở các quận nghèo hơn sẽ trông có vẻ hiếm hơn thực tế ở đó.