Unit 61: Cause, Correlation and Consequence — Từ vựng IELTS Mastery

relating to a relationship in which one thing produces another

thuộc quan hệ nhân quả

The paper claims a causal link, but the design cannot support one. Bài báo khẳng định có liên hệ nhân quả, nhưng thiết kế nghiên cứu không đỡ nổi khẳng định đó.

a link between two things that appear together, without any claim about cause

mối liên hệ (chưa nói tới nguyên nhân)

The study found an association between the two, which is a smaller claim than it sounds. Nghiên cứu tìm ra một mối liên hệ giữa hai thứ, và đó là khẳng định nhỏ hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó.

appearing real but produced by something else entirely

giả tạo, không có thật (về mối liên hệ)

The link turned out to be spurious: both figures simply rise every summer. Mối liên hệ hóa ra là giả tạo: cả hai con số đơn giản là cùng tăng vào mỗi mùa hè.

(of a third thing) affecting both sides of an apparent link

gây nhiễu

Income is the confounding factor here: it drives both the diet and the illness. Thu nhập mới là yếu tố gây nhiễu ở đây: nó chi phối cả chế độ ăn lẫn bệnh tật.

the possibility that the effect is actually producing the cause

nhân quả ngược chiều

Reverse causality is the first thing to rule out: perhaps poor health reduces income rather than the other way round. Nhân quả ngược chiều là thứ đầu tiên phải loại trừ: có khi sức khỏe kém làm giảm thu nhập chứ không phải ngược lại.

helping to cause something without being the whole reason

góp phần gây ra

Housing is a contributory factor rather than the explanation on its own. Nhà ở là một yếu tố góp phần chứ không phải bản thân nó là lời giải thích.

something without which the result cannot happen

điều kiện cần

Literacy is a necessary condition for the reform, though clearly not enough on its own. Biết chữ là điều kiện cần cho cuộc cải cách này, dù rõ ràng chỉ thế thì chưa đủ.

something that on its own makes the result happen

điều kiện đủ

Funding is not a sufficient condition; three of the best-funded schemes failed. Có tiền không phải điều kiện đủ; ba chương trình được cấp tiền nhiều nhất đã thất bại.

the event immediately before the result

nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gần

The storm was the proximate cause of the flood; the drainage had been failing for years. Cơn bão là nguyên nhân trực tiếp của trận lụt; hệ thống thoát nước thì đã hỏng dần từ nhiều năm.

the underlying condition that made the result possible

nguyên nhân gốc rễ

Treating the proximate cause is faster; treating the root cause is what stops it recurring. Xử lý nguyên nhân trực tiếp thì nhanh hơn; xử lý nguyên nhân gốc mới là thứ ngăn nó lặp lại.

the factor doing most of the work in producing a change

yếu tố chi phối chính

Wages, not migration, were the main driver of the change. Tiền lương, chứ không phải di cư, mới là yếu tố chi phối chính của thay đổi này.

to make something start, usually something already waiting to happen

kích hoạt, châm ngòi

The announcement triggered the panic, but the shortage had been building all winter. Thông báo đó châm ngòi cho cơn hoảng loạn, nhưng tình trạng thiếu hụt đã tích tụ suốt cả mùa đông.

something that speeds up a change already under way

chất xúc tác, nhân tố thúc đẩy

The pandemic was a catalyst for remote work rather than its cause. Đại dịch là chất xúc tác cho làm việc từ xa chứ không phải nguyên nhân của nó.

to come before something in time

đi trước, xảy ra trước

The fall in wages preceded the fall in births by about a decade. Mức lương giảm xảy ra trước mức sinh giảm khoảng một thập kỷ.

to happen at the same time as something else

trùng thời điểm với

The two trends coincide, which is where the argument usually goes wrong. Hai xu hướng này trùng thời điểm với nhau, và đó chính là chỗ lập luận hay đi sai.

a further effect produced by the first effect

hiệu ứng dây chuyền

Closing the line had knock-on effects on three other services. Việc đóng tuyến đó gây hiệu ứng dây chuyền lên ba tuyến dịch vụ khác.

belonging to the effects that follow the first ones

thuộc vòng hai, thứ cấp

The second-order effects often point in the opposite direction to the first. Các hệ quả vòng hai thường chỉ về hướng ngược hẳn với hệ quả đầu tiên.

happening later in a chain of effects

ở phía sau chuỗi tác động

The downstream costs land on hospitals rather than on the department that saved the money. Các khoản tốn kém phía sau rơi xuống bệnh viện chứ không rơi vào cơ quan đã tiết kiệm được tiền.

to make an existing problem worse

làm trầm trọng thêm

The delay compounded a shortage that was already difficult to manage. Sự chậm trễ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt vốn đã khó xoay xở.

to make a bad situation clearly worse

làm cho tệ hơn

The subsidy exacerbated the very shortage it was designed to relieve. Khoản trợ cấp làm tệ thêm đúng cái tình trạng thiếu hụt mà nó được lập ra để giải quyết.

building up gradually through repeated additions

tích lũy dần

The cumulative effect of small delays was larger than any single failure. Tác động tích lũy của những lần chậm nhỏ còn lớn hơn bất kỳ sự cố đơn lẻ nào.

each making the other stronger

cùng củng cố lẫn nhau

Poor housing and poor health are mutually reinforcing, so neither is simply the cause. Nhà ở kém và sức khỏe kém củng cố lẫn nhau, nên không cái nào đơn thuần là nguyên nhân cả.

together, moving at the same time

song hành, cùng lúc

The two figures moved in tandem for a decade and then separated sharply. Hai con số này đi song hành suốt một thập kỷ rồi tách nhau ra rất mạnh.

the sequence of steps by which one thing leads to another

chuỗi nhân quả

Set out the causal chain and the weak link usually shows itself. Cứ bày ra chuỗi nhân quả thì mắt xích yếu thường tự lộ ra.