Have Teenagers Always Existed?
A. Our ancestor, Homo erectus, may not have had culture or even language, but did they have teenagers? That question has been contested in the past few years, with some anthropologists claiming evidence of an adolescent phase in human fossils. This is not merely an academic debate. Humans today are the only animals on Earth to have a teenage phase, yet we have very little idea why. Establishing exactly when adolescence first evolved, and finding out what sorts of changes in our bodies and lifestyles it was associated with, could help us understand its purpose. Why do we, uniquely, have a growth spurt so late in life?
Tổ tiên của chúng ta, Homo erectus, có thể chưa có văn hóa hay thậm chí ngôn ngữ, nhưng liệu họ có “tuổi teen” hay không? Câu hỏi này đã gây tranh cãi trong vài năm gần đây, khi một số nhà nhân loại học cho rằng đã tìm thấy bằng chứng về giai đoạn vị thành niên trong các hóa thạch người. Đây không đơn thuần chỉ là một tranh luận học thuật. Con người ngày nay là loài duy nhất trên Trái Đất trải qua giai đoạn vị thành niên, thế nhưng chúng ta lại hiểu biết rất ít về lý do vì sao. Việc xác định chính xác khi nào thời kỳ thanh thiếu niên lần đầu tiên tiến hóa, và tìm hiểu những thay đổi nào của cơ thể và lối sống liên quan đến giai đoạn này, có thể giúp chúng ta hiểu được mục đích của nó. Tại sao chỉ chúng ta, một cách độc đáo, lại có một giai đoạn tăng trưởng bùng nổ muộn đến vậy?
B. Until recently, the dominant explanation was that physical growth is delayed by our need to grow large brains and to learn all the behaviour patterns associated with humanity – speaking, social interaction and so on. While such behaviour is still developing, humans cannot easily fend for themselves, so it is best to stay small and look youthful. That way your parents and other members of the social group are motivated to continue looking after you. What’s more, studies of mammals show a strong relationship between brain size and the rate of development, with larger-brained animals taking longer to reach adulthood. Humans are at the far end of this spectrum. If this theory is correct, and the development of large brains accounts for the teenage growth spurt, the origin of adolescence should have been with the evolution of our own species (Homo sapiens) and Neanderthals, starting almost 200,000 years ago. The trouble is, some of the fossil evidence seems to tell a different story.
Cho đến gần đây, lời giải thích phổ biến nhất là sự tăng trưởng về thể chất bị trì hoãn do nhu cầu phát triển não bộ lớn và học tất cả các kiểu hành vi của loài người – ngôn ngữ, tương tác xã hội, v.v. Trong khi các hành vi này vẫn đang hình thành, con người không thể dễ dàng tự lo cho bản thân, nên tốt nhất là giữ vóc dáng nhỏ bé và duy trì vẻ trẻ trung. Bằng cách đó, cha mẹ và các thành viên khác trong nhóm xã hội sẽ tiếp tục chăm sóc. Hơn nữa, các nghiên cứu trên động vật có vú cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa kích thước não và tốc độ phát triển; động vật có não lớn hơn thì mất nhiều thời gian hơn để trưởng thành. Con người đứng ở đầu cực xa nhất của phổ này. Nếu lý thuyết này đúng, và sự phát triển của bộ não lớn giải thích cho sự tăng trưởng đột biến ở tuổi vị thành niên, thì giai đoạn thanh thiếu niên phải đã xuất hiện cùng với sự tiến hóa của loài chúng ta (Homo sapiens) và người Neanderthal, bắt đầu từ gần 200.000 năm trước. Vấn đề là, một số bằng chứng hóa thạch dường như lại kể một câu chuyện khác.
C. The human fossil record is extremely sparse, and the number of fossilised children minuscule. Nevertheless, in the past few years anthropologists have begun to look at what can be learned of the lives of our ancestors from these youngsters. One of the most studied is the famous Turkana boy, an almost complete skeleton of Homo erectus from 1.6 million years ago found in Kenya in 1984. Accurately assessing how old someone is from their skeleton is a tricky business. Even with a modern human, you can only make a rough estimate based on the developmental stage of teeth and bones and the skeleton’s general size.
Hồ sơ hóa thạch của loài người rất thưa thớt, và số hóa thạch trẻ em lại càng cực kỳ ít ỏi. Dù vậy, trong vài năm gần đây, các nhà nhân loại học đã bắt đầu tìm hiểu xem có thể khám phá gì về cuộc sống tổ tiên chúng ta từ những cá thể trẻ này. Một trong những trường hợp được nghiên cứu nhiều nhất là “Cậu bé Turkana”, một bộ xương gần như hoàn chỉnh của Homo erectus từ 1,6 triệu năm trước, được tìm thấy ở Kenya vào năm 1984. Việc ước tính chính xác độ tuổi của một người dựa trên bộ xương là công việc phức tạp. Ngay cả với người hiện đại, chúng ta chỉ có thể đưa ra một ước lượng sơ bộ dựa trên mức độ phát triển của răng và xương, cũng như kích thước tổng thể của bộ xương.
D. You need as many developmental markers as possible to get an estimate of age. The Turkana boy’s teeth made him 10 or 11 years old. The features of his skeleton put him at 13, but he was as tall as a modern 15-year-old. Susan Anton of New York University points to research by Margaret Clegg who studied a collection of 18th-century and 19th-century skeletons whose ages at death were known. When she tried to age the skeletons without checking the records, she found similar discrepancies to those of the Turkana boy. One 10-year-old boy, for example, had a dental age of 9, the skeleton of a 6-year-old but was tall enough to be 11. “The Turkana kid still has a rounded skull, and needs more growth to reach the adult shape,” Anton adds. She thinks that Homo erectus already developed modern human patterns of growth, with a late, if not quite so extreme, adolescent spurt. She believes Turkana boy was just about to enter it.
Bạn cần nhiều dấu hiệu phát triển nhất có thể để ước tính độ tuổi. Răng của cậu bé Turkana cho thấy cậu 10 hoặc 11 tuổi. Các đặc điểm của bộ xương cho kết quả cậu 13 tuổi, nhưng chiều cao lại tương đương một thiếu niên 15 tuổi hiện đại. Susan Anton, thuộc Đại học New York, dẫn đến nghiên cứu của Margaret Clegg, người đã nghiên cứu một bộ sưu tập các bộ xương thế kỷ 18 và 19 có xác định tuổi tử vong. Khi cố gắng ước tính tuổi cho những bộ xương đó mà không xem hồ sơ, Clegg phát hiện ra những khác biệt tương tự như của “Cậu bé Turkana”. Ví dụ, một cậu bé 10 tuổi có tuổi răng là 9, bộ xương tương đương 6 tuổi nhưng lại cao như một đứa trẻ 11 tuổi. “Cậu bé Turkana vẫn có hộp sọ tròn, và cần tiếp tục phát triển để đạt hình dạng sọ người trưởng thành,” Anton nói thêm. Bà cho rằng Homo erectus đã phát triển mô hình tăng trưởng giống người hiện đại, với một giai đoạn bùng nổ tăng trưởng ở tuổi vị thành niên muộn, dù có thể không quá rõ rệt. Bà tin rằng cậu bé Turkana chỉ mới sắp bước vào giai đoạn đó.
E. If Anton is right, that theory contradicts the orthodox idea linking late growth with development of a large brain. Anthropologist Steven Leigh from the University of Illinois goes further. He believes the idea of adolescence as catch-up growth does not explain why the growth rate increases so dramatically. He says that many apes have growth spurts in particular body regions that are associated with reaching maturity, and this makes sense because by timing the short but crucial spells of maturation to coincide with the seasons when food is plentiful, they minimise the risk of being without adequate food supplies while growing. What makes humans unique is that the whole skeleton is involved. For Leigh, this is the key.
Nếu Anton đúng, lý thuyết đó mâu thuẫn với quan niệm chính thống, vốn cho rằng thời điểm tăng trưởng muộn liên quan đến sự phát triển não bộ lớn. Nhà nhân loại học Steven Leigh thuộc Đại học Illinois còn đi xa hơn. Ông tin rằng quan điểm xem giai đoạn vị thành niên chỉ là “tăng trưởng bù đắp” không giải thích được vì sao tốc độ tăng trưởng lại đột ngột tăng cao đến vậy. Ông chỉ ra rằng nhiều loài vượn có những đợt phát triển bùng nổ ở một số bộ phận cơ thể khi sắp trưởng thành, và điều này hợp lý bởi việc canh thời gian của các đợt phát triển ngắn nhưng quan trọng này trùng với mùa thức ăn dồi dào giúp giảm thiểu rủi ro thiếu hụt thức ăn trong quá trình lớn. Điều làm con người trở nên độc đáo là cả bộ khung xương đều tham gia vào quá trình này. Theo Leigh, đó chính là chìa khóa.
F. According to his theory, adolescence evolved as an integral part of efficient upright locomotion, as well as to accommodate more complex brains. Fossil evidence suggests that our ancestors first walked on two legs six million years ago. If proficient walking was important for survival, perhaps the teenage growth spurt has very ancient origins. While many anthropologists will consider Leigh’s theory a step too far, he is not the only one with new ideas about the evolution of teenagers.
Theo lý thuyết của ông, giai đoạn thanh thiếu niên tiến hóa như một phần không thể thiếu của việc di chuyển thẳng đứng một cách hiệu quả, đồng thời thích nghi với não bộ ngày càng phức tạp hơn. Bằng chứng hóa thạch cho thấy tổ tiên chúng ta bắt đầu đi thẳng trên hai chân từ sáu triệu năm trước. Nếu việc đi bộ thành thạo quan trọng cho sự sống còn, thì có lẽ giai đoạn tăng trưởng bùng nổ ở tuổi thanh thiếu niên đã có nguồn gốc rất cổ xưa. Mặc cho nhiều nhà nhân loại học cho rằng quan điểm của Leigh là “đi quá xa”, ông không phải người duy nhất có ý tưởng mới về sự tiến hóa của tuổi teen.
G. Another approach, which has produced a surprising result, relies on the minute analysis of tooth growth. Every nine days or so the growing teeth of both apes and humans acquire ridges on their enamel surface. These are like rings in a tree trunk: the number of them tells you how long the crown of a tooth took to form. Across mammals, the rate at which teeth develop is closely related to how fast the brain grows and the age you mature. Teeth are good indicators of life history because their growth is less related to the environment and nutrition than is the growth of the skeleton.
Một cách tiếp cận khác, với kết quả đầy bất ngờ, dựa trên phương pháp phân tích chi tiết tốc độ phát triển răng. Cứ khoảng chín ngày một lần, răng đang phát triển của cả vượn và người đều hình thành các gờ trên bề mặt men răng. Những gờ này giống như vòng tăng trưởng trong thân cây: số lượng gờ cho biết thời gian hình thành phần thân răng. Trên toàn bộ động vật có vú, tốc độ phát triển răng có liên quan mật thiết tới tốc độ phát triển não và độ tuổi trưởng thành. Răng là chỉ dấu tốt cho quá trình phát triển vì sự tăng trưởng của răng ít bị chi phối bởi môi trường và dinh dưỡng hơn so với xương.
H. A more decisive piece of evidence came last year, when researchers in France and Spain published their findings from a study of Neanderthal teeth. Neanderthals had much faster tooth growth than Homo erectus who went before them, and hence, possibly, a shorter childhood. Lead researcher Fernando Ramirez-Rozzi thinks Neanderthals died young – about 25 years old – primarily because of the cold, harsh environment they had to endure in glacial Europe. They evolved to grow up quicker than their immediate ancestors. Neanderthals and Homo erectus probably had to reach adulthood fairly quickly, without delaying for an adolescent growth spurt. So it still looks as though we are the original teenagers.
Một chứng cứ mang tính quyết định hơn xuất hiện năm ngoái, khi các nhà nghiên cứu tại Pháp và Tây Ban Nha công bố phát hiện từ nghiên cứu răng của người Neanderthal. Người Neanderthal có tốc độ phát triển răng nhanh hơn nhiều so với Homo erectus trước đó, và do đó, có thể là thời thơ ấu ngắn hơn. Nhà nghiên cứu chính, Fernando Ramirez-Rozzi, cho rằng người Neanderthal chết trẻ – khoảng 25 tuổi – chủ yếu vì môi trường băng giá khắc nghiệt mà họ phải chịu đựng ở châu Âu thời băng hà. Họ tiến hóa để trưởng thành nhanh hơn tổ tiên gần nhất của mình. Người Neanderthal và Homo erectus có lẽ phải nhanh chóng tới tuổi trưởng thành, không trì hoãn để có một giai đoạn bùng nổ tăng trưởng tuổi dậy thì. Vậy nên, có vẻ chúng ta mới đích thực là những “teen” nguyên bản.