The Origin of Ancient Writing
A. The Sumerians, an ancient people of the Middle East, had a story explaining the invention of writing more than 5,000 years ago. It seems a messenger of the King of Uruk arrived at the court of a distant ruler so exhausted that he was unable to deliver the oracle message. So the king set down the words of his next messages on a clay tablet. A charming story, whose retelling at a recent symposium at the University of Pennsylvania amused scholars. They smiled at the absurdity of a letter which the recipient would not have been able to read.
Người Sumer, một dân tộc cổ đại của Trung Đông, có một câu chuyện giải thích việc phát minh ra chữ viết cách đây hơn 5.000 năm. Dường như một sứ giả của Vua Uruk đã đến triều đình của một nhà cai trị xa xôi trong trạng thái kiệt sức đến mức không thể truyền đạt thông điệp tiên tri. Vì vậy, vị vua đã ghi lại lời của những thông điệp tiếp theo của mình trên một tấm đất sét. Đó là một câu chuyện duyên dáng, mà việc kể lại tại một hội nghị chuyên đề gần đây tại Đại học Pennsylvania đã làm các học giả thích thú. Họ mỉm cười trước sự vô lý của một bức thư mà người nhận sẽ không thể đọc được.
B. They also doubted that the earliest writing was a direct rendering of speech. Writing more likely began as a separate, symbolic system of communication and only later merged with spoken language.
Họ cũng nghi ngờ rằng chữ viết sớm nhất chỉ đơn thuần là cách chuyển thể trực tiếp lời nói. Chữ viết có khả năng bắt đầu như một hệ thống giao tiếp mang tính biểu tượng riêng biệt, và chỉ sau đó mới hợp nhất với ngôn ngữ nói.
C. Yet in the story the Sumerians, who lived in Mesopotamia, in what is now southern Iraq, seemed to understand writing’s transforming function. As Dr Holly Pittman, director of the University’s Center for Ancient Studies, observed, writing “arose out of the need to store and transmit information…over time and space”.
Tuy nhiên, trong câu chuyện, người Sumer – những người sống ở Lưỡng Hà, trong vùng mà ngày nay là miền nam Iraq – dường như đã hiểu được chức năng biến đổi của chữ viết. Như Tiến sĩ Holly Pittman, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Cổ đại của trường, nhận xét: chữ viết “nảy sinh từ nhu cầu lưu trữ và truyền đạt thông tin… qua thời gian và không gian.”
D. In exchanging interpretations and information, the scholars acknowledged that they still had no fully satisfying answers to the questions of how and why writing developed. Many favoured an explanation of writing’s origins in the visual arts, pictures becoming increasingly abstract and eventually representing spoken words. Their views clashed with a widely held theory among archaeologists that writing developed from the pieces of clay that Sumerian accountants used as tokens to keep track of goods.
Trong quá trình trao đổi các cách giải thích và thông tin, các học giả thừa nhận rằng họ vẫn chưa có những câu trả lời hoàn toàn thỏa đáng cho các câu hỏi về cách thức và lý do chữ viết phát triển. Nhiều người ủng hộ giả thuyết rằng nguồn gốc của chữ viết bắt nguồn từ nghệ thuật thị giác, khi các hình ảnh ngày càng trở nên trừu tượng và cuối cùng đại diện cho lời nói. Quan điểm này mâu thuẫn với một lý thuyết được các nhà khảo cổ học chấp nhận rộng rãi rằng chữ viết phát triển từ những mảnh đất sét mà các kế toán người Sumer dùng làm token để theo dõi hàng hóa.
E. Archaeologists generally concede that they have no definitive answer to the question of whether writing was invented only once, or arose independently in several places, such as Egypt, the Indus Valley, China, Mexico and Central America. The preponderance of archaeological data shows that the urbanizing Sumerians were the first to develop writing, in 3,200 or 3,300 BC. These are the dates for many clay tablets in an early form of cuneiform, a script written by pressing the end of a sharpened stick into wet clay, found at the site of the ancient city of Uruk. The baked clay tablets bore such images as pictorial symbols of the names of people, places and things connected with government and commerce. The Sumerian script gradually evolved from the pictorial to the abstract, but did not at first represent recorded spoken language.
Các nhà khảo cổ thường thừa nhận rằng họ không có câu trả lời xác định cho câu hỏi liệu chữ viết có được phát minh chỉ một lần hay xuất hiện độc lập ở nhiều nơi như Ai Cập, Thung lũng Indus, Trung Quốc, Mexico và Trung Mỹ. Sự ưu thế của dữ liệu khảo cổ cho thấy rằng người Sumer đang đô thị hóa là những người đầu tiên phát triển chữ viết, vào khoảng năm 3200 hoặc 3300 trước Công nguyên. Đây là các mốc thời gian của nhiều tấm đất sét chứa chữ viết hình nêm sớm – một hệ thống chữ viết được tạo ra bằng cách ấn đầu của một cây gậy được mài sắc vào đất sét ướt, được tìm thấy tại thành phố cổ Uruk. Những tấm đất sét nung mang theo những hình ảnh như các biểu tượng hình ảnh của tên người, địa điểm và vật dụng liên quan đến chính phủ và thương mại. Chữ viết Sumer dần dần tiến hóa từ hình ảnh sang trừu tượng, nhưng ban đầu không đại diện cho ngôn ngữ nói đã được ghi chép.
F. Dr Peter Damerow, a specialist in Sumerian cuneiform at the Max Planck Institute for the History of Science in Berlin, said, “It is likely that there were mutual influences of writing systems around the world. However, their great variety now shows that the development of writing, once initiated, attains a considerable degree of independence and flexibility to adapt to specific characteristics of the sounds of the language to be represented.” Not that he accepts the conventional view that writing started as a representation of words by pictures. New studies of early Sumerian writing, he said, challenge this interpretation. The structures of this earliest writing did not, for example, match the structure of spoken language, dealing mainly in lists and categories rather than in sentences and narrative.
Tiến sĩ Peter Damerow, một chuyên gia về chữ hình nêm Sumer tại Viện Max Planck về Lịch sử Khoa học ở Berlin, cho biết: “Rất có khả năng đã có những ảnh hưởng lẫn nhau của các hệ thống chữ viết trên khắp thế giới. Tuy nhiên, sự đa dạng lớn của chúng cho thấy rằng sự phát triển của chữ viết, một khi đã được khởi đầu, đạt được mức độ độc lập và linh hoạt đáng kể để thích nghi với những đặc điểm cụ thể của âm thanh trong ngôn ngữ cần được biểu diễn.” Ông không chấp nhận quan điểm truyền thống cho rằng chữ viết bắt đầu như một cách biểu thị từ ngữ qua hình ảnh. Những nghiên cứu mới về chữ viết Sumer sớm, theo ông, thách thức cách giải thích này. Ví dụ, cấu trúc của chữ viết sớm nhất này không phù hợp với cấu trúc của ngôn ngữ nói, chủ yếu xử lý theo dạng danh sách và phân loại thay vì theo câu và tường thuật.
G. For at least two decades, Dr Denise Schmandt-Besserat, a University of Texas archaeologist, has argued that the first writing grew directly out of a system practised by Sumerian accountants. They used clay tokens, each one shaped to represent a jar of oil, a container of grain or a particular kind of livestock. These tokens were sealed inside clay spheres, and then the number and type of tokens inside was recorded on the outside using impressions resembling the tokens. Eventually, the token impressions were replaced with inscribed signs, and writing had been invented.
Ít nhất trong hai thập kỷ, Tiến sĩ Denise Schmandt-Besserat, một nhà khảo cổ học tại Đại học Texas, đã lập luận rằng chữ viết đầu tiên phát triển trực tiếp từ một hệ thống mà các kế toán người Sumer đã thực hành. Họ sử dụng các token đất sét, mỗi token được tạo hình để đại diện cho một bình dầu, một thùng đựng hạt hoặc một loại gia súc cụ thể. Những token này được niêm phong bên trong các hình cầu đất sét, và sau đó số lượng cũng như loại token bên trong được ghi lại bên ngoài bằng những dấu vết giống như token. Cuối cùng, dấu vết của token đã được thay thế bằng các dấu hiệu được khắc, và chữ viết đã được phát minh.
H. Though Dr Schmandt-Besserat has won much support, some linguists question her thesis, and others, like Dr Pittman, think it too narrow. They emphasise that pictorial representation and writing evolved together. “There’s no question that the token system is a forerunner of writing”, Dr Pittman said, “but I have an argument with her evidence for a link between tokens and signs, and she doesn’t open up the process to include picture making.”
Mặc dù Tiến sĩ Schmandt-Besserat đã nhận được nhiều sự ủng hộ, một số nhà ngôn ngữ học đặt câu hỏi về luận án của bà, và những người khác, như Tiến sĩ Pittman, cho rằng luận án này quá hẹp. Họ nhấn mạnh rằng biểu thị hình ảnh và chữ viết đã phát triển cùng nhau. “Chẳng có gì nghi ngờ rằng hệ thống token là tiền thân của chữ viết”, Tiến sĩ Pittman nói, “nhưng tôi có một phản biện với bằng chứng của bà về mối liên hệ giữa token và dấu hiệu, và bà không mở rộng quá trình để bao gồm cả việc tạo hình ảnh.”
I. Dr Schmandt-Besserat vigorously defended her ideas. “My colleagues say that pictures were the beginning of writing,” she said, “but show me a single picture that becomes a sign in writing. They say that designs on pottery were the beginning of writing, but show me a single sign of writing you can trace back to a pot — it doesn’t exist.” In its first 500 years, she asserted, cuneiform writing was used almost solely for recording economic information, and after that its uses multiplied and broadened.
Tiến sĩ Schmandt-Besserat đã bảo vệ các ý tưởng của mình một cách mạnh mẽ. “Các đồng nghiệp của tôi nói rằng hình ảnh là khởi nguồn của chữ viết,” bà nói, “nhưng hãy cho tôi xem một hình ảnh duy nhất nào mà lại trở thành một dấu hiệu trong chữ viết. Họ nói rằng các thiết kế trên gốm sứ là khởi nguồn của chữ viết, nhưng hãy cho tôi xem một dấu hiệu chữ viết nào có thể truy nguyên từ một chiếc bình gốm — nó không tồn tại.” Bà khẳng định rằng trong 500 năm đầu tiên, chữ hình nêm được sử dụng hầu như chỉ để ghi chép thông tin kinh tế, và sau đó các công dụng của nó đã được nhân lên và mở rộng.
J. Yet other scholars have advanced different ideas. Dr. Piotr Michalowski, Professor of Near East Civilizations at the University of Michigan, said that the proto-writing of Sumerian Uruk was “so radically different as to be a complete break with the past”. It no doubt served, he said, to store and communicate information, but also became a new instrument of power. Some scholars noted that the origins of writing may not always have been in economics. In Egypt, most early writing is high on monuments or deep in tombs. In this case, said Dr Pascal Vernus from a university in Paris, early writing was less administrative than sacred. It seems that the only certainty in this field is that many questions remain to be answered.
Tuy nhiên, những học giả khác đã đưa ra những ý tưởng khác nhau. Tiến sĩ Piotr Michalowski, Giáo sư về Nền văn minh Cận Đông tại Đại học Michigan, cho biết rằng chữ viết sơ khai của Uruk người Sumer “đã khác biệt đến mức là một sự đứt gãy hoàn toàn với quá khứ”. Chắc chắn, nó đã phục vụ để lưu trữ và truyền đạt thông tin, nhưng đồng thời cũng trở thành một công cụ quyền lực mới. Một số học giả lưu ý rằng nguồn gốc của chữ viết không phải lúc nào cũng xuất phát từ lĩnh vực kinh tế. Ở Ai Cập, hầu hết các chữ viết sớm xuất hiện trên các công trình tượng đài hoặc sâu bên trong lăng mộ. Trong trường hợp này, theo Tiến sĩ Pascal Vernus từ một trường đại học ở Paris, chữ viết sớm ít mang tính hành chính hơn là mang tính linh thiêng. Có vẻ như điều duy nhất chắc chắn trong lĩnh vực này là rằng còn rất nhiều câu hỏi chưa được giải đáp.