Ambergris
A. Ambergris was used to perfume cosmetics in the days of ancient Mesopotamia and almost every civilization on the earth has a brush with ambergris. Before 1,000 AD, the Chinese names ambergris as lung sien hiang, “dragon’s spittle perfume,” as they think that it was produced from the drooling of dragons sleeping on rocks at the edge of a sea. The Arabs knew ambergris as anbar, believing that it is produced from springs near seas. It also gets its name from here. For centuries, this substance has also been used as a flavouring for food.
Long diên hương đã được dùng để tạo hương cho mỹ phẩm từ thời Lưỡng Hà cổ đại, và hầu như mọi nền văn minh trên trái đất đều từng ít nhiều tiếp xúc với nó. Trước năm 1.000 sau Công nguyên, người Trung Hoa gọi long diên hương là lung sien hiang, tức “nước hoa nước bọt rồng”, vì họ cho rằng nó được tạo ra từ nước dãi của những con rồng nằm ngủ trên các tảng đá ven biển. Người Ả Rập biết đến long diên hương với tên anbar, và tin rằng nó sinh ra từ những con suối gần biển. Tên gọi của nó cũng bắt nguồn từ đây. Trong nhiều thế kỷ, chất này còn được dùng làm hương liệu cho thực phẩm.
B. During the Middle Ages, Europeans used ambergris as a remedy for headaches, colds, epilepsy, and other ailments. In the 1851 whaling novel Moby-Dick, Herman Melville claimed that ambergris was “largely used in perfumery.” But nobody ever knew where it really came from. Experts were still guessing its origin thousands of years later, until the long ages of guesswork ended in the 1720’s, when Nantucket whalers found gobs of the costly material inside the stomachs of sperm whales. Industrial whaling quickly burgeoned. By 20th century ambergris is mainly recovered from inside the carcasses of sperm whales.
Trong thời Trung cổ, người châu Âu dùng long diên hương như một phương thuốc chữa đau đầu, cảm lạnh, động kinh và nhiều chứng bệnh khác. Trong cuốn tiểu thuyết về nghề săn cá voi Moby-Dick năm 1851, Herman Melville khẳng định long diên hương “được sử dụng rộng rãi trong ngành nước hoa”. Nhưng chẳng ai từng biết nó thực sự đến từ đâu. Các chuyên gia vẫn còn phỏng đoán về nguồn gốc của nó suốt hàng nghìn năm sau đó, cho đến khi thời kỳ dài phỏng đoán chấm dứt vào những năm 1720, khi những người săn cá voi ở Nantucket tìm thấy các tảng chất quý giá này bên trong dạ dày của cá nhà táng. Nghề săn cá voi công nghiệp nhanh chóng bùng nổ. Đến thế kỷ 20, long diên hương chủ yếu được thu hồi từ bên trong xác của cá nhà táng.
C. Through countless ages, people have found pieces of ambergris on sandy beaches. It was named grey amber to distinguish it from golden amber, another rare treasure. Both of them were among the most sought-after substances in the world, almost as valuable as gold. (Ambergris sells for roughly $20 a gram, slightly less than gold at $30 a gram.) Amber floats in salt water, and in old times the origin of both these substances was mysterious. But it turned out that amber and ambergris have little in common. Amber is a fossilized resin from trees that was quite familiar to Europeans long before the discovery of the New World, and prized as jewelry. Although considered a gem, amber is a hard, transparent, wholly-organic material derived from the resin of extinct species of trees, mainly pines.
Qua vô số thời đại, người ta đã tìm thấy những mảnh long diên hương trên các bãi biển cát. Nó được gọi là hổ phách xám để phân biệt với hổ phách vàng, một báu vật hiếm khác. Cả hai đều nằm trong số những chất được săn lùng nhiều nhất trên thế giới, gần như quý giá ngang vàng. (Long diên hương được bán với giá khoảng 20 đô la một gram, thấp hơn một chút so với vàng ở mức 30 đô la một gram.) Hổ phách nổi trên nước mặn, và vào thời xưa nguồn gốc của cả hai chất này đều bí ẩn. Nhưng hóa ra hổ phách và long diên hương có rất ít điểm chung. Hổ phách là nhựa cây hóa thạch mà người châu Âu đã khá quen thuộc từ lâu trước khi phát hiện ra Tân Thế giới, và được quý trọng như đồ trang sức. Dù được coi là đá quý, hổ phách là một vật liệu cứng, trong suốt, hoàn toàn hữu cơ, có nguồn gốc từ nhựa của các loài cây đã tuyệt chủng, chủ yếu là cây thông.
D. To the earliest Western chroniclers, ambergris was variously thought to come from the same bituminous sea founts as amber, from the sperm of fishes or whales, from the droppings of strange sea birds (probably because of confusion over the included beaks of squid) or from the large hives of bees living near the sea. Marco Polo was the first Western chronicler who correctly attributed ambergris to sperm whales and its vomit.
Đối với những người ghi chép sử biên niên phương Tây đầu tiên, long diên hương được cho là đến từ nhiều nguồn khác nhau: từ chính những con suối biển chứa nhựa như hổ phách, từ tinh dịch của cá hoặc cá voi, từ phân của những loài chim biển kỳ lạ (có lẽ vì sự nhầm lẫn với những chiếc mỏ mực lẫn bên trong), hoặc từ những tổ ong lớn sống gần biển. Marco Polo là người ghi chép sử biên niên phương Tây đầu tiên quy đúng nguồn gốc long diên hương cho cá nhà táng và chất nôn của chúng.
E. As sperm whales navigate in the oceans, they often dive down to 2 km or more below the sea level to prey on squid, most famously the Giant Squid. It’s commonly accepted that ambergris forms in the whale’s gut or intestines as the creature attempts to “deal” with squid beaks. Sperm whales are rather partial to squid, but seemingly struggle to digest the hard, sharp, parrot-like beaks. It is thought their stomach juices become hyper-active trying to process the irritants, and eventually hard, resinous lumps are formed around the beaks, and then expelled from their innards by vomiting. When a whale initially vomits up ambergris, it is soft and has a terrible smell. Some marine biologists compare it to the unpleasant smell of cow dung. But after floating on the salty ocean for about a decade, the substance hardens with air and sun into a smooth, waxy, usually rounded piece of nostril heaven. The dung smell is gone, replaced by a sweet, smooth, musky and pleasant earthy aroma.
Khi cá nhà táng di chuyển trong đại dương, chúng thường lặn xuống sâu 2 km hoặc hơn dưới mực nước biển để săn mực, nổi tiếng nhất là loài Mực Khổng Lồ. Người ta thường chấp nhận rằng long diên hương hình thành trong dạ dày hoặc ruột của cá voi khi con vật cố “xử lý” những chiếc mỏ mực. Cá nhà táng khá mê mực, nhưng dường như lại vật lộn để tiêu hóa những chiếc mỏ cứng, sắc, giống mỏ vẹt ấy. Người ta cho rằng dịch dạ dày của chúng trở nên hoạt động quá mức khi cố xử lý các chất gây kích ứng, và cuối cùng những cục cứng, giống nhựa hình thành bao quanh các chiếc mỏ, rồi được tống ra khỏi nội tạng bằng cách nôn. Khi cá voi mới nôn long diên hương ra, nó mềm và có mùi kinh khủng. Một số nhà sinh vật học biển ví nó với mùi khó chịu của phân bò. Nhưng sau khi trôi nổi trên đại dương mặn khoảng một thập kỷ, chất này cứng lại dưới tác động của không khí và ánh nắng thành một khối mịn màng, như sáp, thường có dạng tròn, tuyệt vời cho khứu giác. Mùi phân biến mất, thay vào đó là một hương thơm ngọt ngào, mịn, xạ hương và mùi đất dễ chịu.
F. Since ambergris is derived from animals, naturally a question of ethics arises, and in the case of ambergris, it is very important to consider. Sperm whales are an endangered species, whose populations started to decline as far back as the 19th century due to the high demand for their highly emollient oil, and today their stocks still have not recovered. During the 1970’s, the Save the Whales movement brought the plight of whales to international recognition. Many people now believe that whales are “saved”. This couldn’t be further from the truth. All around the world, whaling still exists. Many countries continue to hunt whales, in spite of international treaties to protect them. Many marine researchers are concerned that even the trade in naturally found ambergris can be harmful by creating further incentives to hunt whales for this valuable substance.
Vì long diên hương có nguồn gốc từ động vật, đương nhiên một vấn đề đạo đức nảy sinh, và trong trường hợp của long diên hương, điều này rất quan trọng để cân nhắc. Cá nhà táng là một loài có nguy cơ tuyệt chủng, với số lượng quần thể bắt đầu suy giảm từ tận thế kỷ 19 do nhu cầu cao đối với loại dầu làm mềm da rất tốt của chúng, và cho đến nay trữ lượng của chúng vẫn chưa phục hồi. Trong những năm 1970, phong trào “Cứu Cá Voi” đã đưa hoàn cảnh khó khăn của cá voi đến với sự công nhận quốc tế. Nhiều người hiện tin rằng cá voi đã được “cứu”. Điều này hoàn toàn không đúng sự thật. Trên khắp thế giới, việc săn cá voi vẫn còn tồn tại. Nhiều quốc gia tiếp tục săn cá voi, bất chấp các hiệp ước quốc tế nhằm bảo vệ chúng. Nhiều nhà nghiên cứu biển lo ngại rằng ngay cả việc buôn bán long diên hương tìm thấy tự nhiên cũng có thể gây hại vì tạo thêm động cơ để săn cá voi lấy chất quý giá này.
G. One of the forms ambergris is used today is as a valuable fixative in perfumes to enhance and prolong the scent. But nowadays, since ambergris is rare and expensive, and big fragrance suppliers that make most of the fragrances on the market today do not deal in it for reasons of cost, availability and murky legal issues, most perfumeries prefer to add a chemical derivative which mimics the properties of ambergris. As a fragrance consumer, you can assume that there is no natural ambergris in your perfume bottle, unless the company advertises this fact and unless you own vintage fragrances created before the 1980s. If you are wondering if you have been wearing a perfume with this legendary ingredient, you may want to review your scent collection. Here are a few of some of the top ambergris containing perfumes: Givenchy Amarige, Chanel No. 5, and Gucci Guilty.
Một trong những cách long diên hương được sử dụng ngày nay là làm chất định hương quý giá trong nước hoa để tăng cường và kéo dài mùi hương. Nhưng ngày nay, vì long diên hương hiếm và đắt đỏ, và các nhà cung cấp hương liệu lớn làm ra phần lớn các loại nước hoa trên thị trường hiện nay không kinh doanh nó vì lý do chi phí, khả năng cung ứng và các vấn đề pháp lý mờ ám, nên hầu hết các nhà làm nước hoa thích thêm một dẫn xuất hóa học bắt chước các đặc tính của long diên hương. Là một người tiêu dùng nước hoa, bạn có thể cho rằng không có long diên hương tự nhiên trong chai nước hoa của mình, trừ khi công ty quảng cáo điều đó và trừ khi bạn sở hữu những chai nước hoa cổ điển được tạo ra trước những năm 1980. Nếu bạn đang tự hỏi liệu mình có đang dùng một loại nước hoa chứa thành phần huyền thoại này hay không, bạn có thể muốn xem lại bộ sưu tập hương thơm của mình. Dưới đây là một vài loại nước hoa hàng đầu chứa long diên hương: Givenchy Amarige, Chanel No. 5, và Gucci Guilty.