European Heat Wave
A. IT WAS the summer, scientists now realise, when global warming at last made itself unmistakably felt. We knew that summer 2003 was remarkable: Britain experienced its record high temperature and continental Europe saw forest fires raging out of control, great rivers drying to a trickle and thousands of heat-related deaths. But just how remarkable is only now becoming clear.
Đó là mùa hè mà các nhà khoa học giờ đây nhận ra, khi sự nóng lên toàn cầu cuối cùng đã trở nên không thể nhầm lẫn. Chúng ta biết mùa hè năm 2003 là khác thường: Vương quốc Anh ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục và lục địa châu Âu chứng kiến các đám cháy rừng ngoài tầm kiểm soát, những con sông lớn cạn chỉ còn như dòng suối và hàng nghìn ca tử vong liên quan đến nắng nóng. Nhưng mức độ khác thường đến thế nào thì chỉ nay mới trở nên rõ ràng.
B. The three months of June, July and August were the warmest ever recorded in western and central Europe, with record national highs in Portugal, Germany and Switzerland as well as Britain. And they were the warmest by a very long way. Over a great rectangular block of the earth stretching from west of Paris to northern Italy, taking in Switzerland and southern Germany, the average temperature for the summer months was 3.78°C above the long-term norm, said the Climatic Research Unit (CRU) of the University of East Anglia in Norwich, which is one of the world's leading institutions for the monitoring and analysis of temperature records.
Ba tháng 6, 7 và 8 là ấm nhất từng được ghi nhận ở Tây và Trung Âu, với các mức cao kỷ lục quốc gia ở Bồ Đào Nha, Đức và Thụy Sĩ cũng như ở Anh. Và chúng ấm nhất với một khoảng cách rất lớn. Trên một khối hình chữ nhật rộng của Trái Đất kéo dài từ phía tây Paris tới miền bắc Ý, bao gồm Thụy Sĩ và miền nam Đức, nhiệt độ trung bình của các tháng mùa hè cao hơn mức chuẩn dài hạn 3,78°C, theo Đơn vị Nghiên cứu Khí hậu (CRU) của Đại học East Anglia ở Norwich, một trong những cơ quan hàng đầu thế giới về theo dõi và phân tích số liệu nhiệt độ.
C. That excess might not seem a lot until you are aware of the context – but then you realise it is enormous. There is nothing like this in previous data, anywhere. It is considered so exceptional that Professor Phil Jones, the CRU's director, is prepared to say openly – in a way few scientists have done before – that the 2003 extreme may be directly attributed, not to natural climate variability, but to global warming caused by human actions.
Mức dư thừa đó có thể không có vẻ nhiều cho đến khi bạn đặt trong bối cảnh – rồi bạn nhận ra nó là khổng lồ. Không có gì tương tự trong dữ liệu trước đây, ở bất kỳ đâu. Nó được coi là đặc biệt đến mức Giáo sư Phil Jones, giám đốc CRU, sẵn sàng nói công khai – theo cách mà ít nhà khoa học từng làm – rằng hiện tượng cực đoan năm 2003 có thể được quy trực tiếp không phải cho biến thiên khí hậu tự nhiên, mà cho sự nóng lên toàn cầu do con người gây ra.
D. Meteorologists have hitherto contented themselves with the formula that recent high temperatures are “consistent with predictions” of climate change. For the great block of the map – that stretching between 35–50°N and 0–20°E – the CRU has reliable temperature records dating back to 1781. Using as a baseline the average summer temperature recorded between 1961 and 1990, departures from the temperature norm, or “anomalies”, over the area as a whole can easily be plotted. As the graph shows, such is the variability of our climate that over the past 200 years, there have been at least half a dozen anomalies, in terms of excess temperature – the peaks on the graph denoting very hot years – approaching, or even exceeding, 2.0°C. But there has been nothing remotely like 2003, when the anomaly is nearly four degrees.
Cho đến nay, các nhà khí tượng thường chỉ nói rằng các mức nhiệt cao gần đây “phù hợp với dự báo” về biến đổi khí hậu. Với khối bản đồ lớn – kéo dài giữa 35–50°B và 0–20°Đ – CRU có các số liệu nhiệt độ tin cậy kể từ năm 1781. Lấy nhiệt độ trung bình mùa hè giai đoạn 1961–1990 làm đường cơ sở, các độ lệch so với mức chuẩn, hay “dị thường”, trên toàn khu vực có thể dễ dàng được vẽ ra. Như đồ thị cho thấy, do biến thiên của khí hậu chúng ta, trong 200 năm qua đã có ít nhất nửa tá dị thường – các đỉnh trên đồ thị biểu thị những năm rất nóng – tiến gần, hoặc thậm chí vượt quá, 2,0°C. Nhưng không có gì sánh được với năm 2003, khi dị thường gần bốn độ.
E. “This is quite remarkable,” Professor Jones told The Independent. “It's very unusual in a statistical sense. If this series had a normal statistical distribution, you wouldn't get this number. The return period – how often it could be expected to recur – would be something like one in a thousand years. If we look at an excess above the average of nearly four degrees, then perhaps nearly three degrees of that is natural variability, because we've seen that in past summers. But the final degree of it is likely to be due to global warming, caused by human actions.”
“Điều này thật đáng chú ý,” Giáo sư Jones nói với tờ The Independent. “Nó rất bất thường theo nghĩa thống kê. Nếu chuỗi số liệu này có phân bố chuẩn, bạn sẽ không nhận được con số như vậy. Chu kỳ lặp lại – tần suất có thể kỳ vọng xuất hiện – sẽ vào khoảng một lần trong một nghìn năm. Nếu ta nhìn vào mức vượt trung bình gần bốn độ, thì có lẽ gần ba độ trong số đó là biến thiên tự nhiên, vì ta đã thấy trong các mùa hè trước. Nhưng độ cuối cùng rất có thể là do sự nóng lên toàn cầu, do con người gây ra.”
F. The summer of 2003 has, in a sense, been one that climate scientists have long been expecting. Until now, the warming has been manifesting itself mainly in winters that have been less cold rather than in summers that have been much hotter. Last week, the United Nations predicted that winters were warming so quickly that winter sports would die out in Europe's lower-level ski resorts. But sooner or later the unprecedented hot summer was bound to come, and this year it did.
Mùa hè năm 2003, theo một nghĩa nào đó, là điều mà các nhà khoa học khí hậu đã chờ đợi từ lâu. Cho tới nay, sự ấm lên thể hiện chủ yếu ở những mùa đông bớt lạnh hơn thay vì những mùa hè nóng hơn nhiều. Tuần trước, Liên Hợp Quốc dự báo mùa đông ấm lên nhanh đến mức các môn thể thao mùa đông sẽ biến mất ở các khu nghỉ dưỡng trượt tuyết vùng thấp của châu Âu. Nhưng sớm muộn thì mùa hè nóng chưa từng có cũng sẽ tới, và năm nay điều đó đã xảy ra.
G. One of the most dramatic features of the summer was the hot nights, especially in the first half of August. In Paris, the temperature never dropped below 23.0°C (73.4°F) at all between 7 and 14 August, and the city recorded its warmest-ever night on 11–12 August, when the mercury did not drop below 25.5°C (77.9°F). Germany recorded its warmest-ever night at Weinbiet in the Rhine valley with a lowest figure of 27.6°C (80.6°F) on 13 August, and similar record-breaking night-time temperatures were recorded in Switzerland and Italy.
Một trong những đặc điểm gây ấn tượng nhất của mùa hè là những đêm oi bức, đặc biệt nửa đầu tháng 8. Tại Paris, nhiệt độ không hề xuống dưới 23,0°C trong suốt từ ngày 7 đến 14 tháng 8, và thành phố ghi nhận đêm ấm nhất từ trước đến nay vào 11–12 tháng 8, khi thủy ngân không hạ dưới 25,5°C. Đức ghi nhận đêm ấm nhất tại Weinbiet ở thung lũng sông Rhine với mức thấp nhất 27,6°C vào ngày 13 tháng 8; những mức nhiệt ban đêm phá kỷ lục tương tự cũng được ghi ở Thụy Sĩ và Ý.
H. The 15,000 excess deaths in France during August, compared with previous years, have been related to the high night-time temperatures. The number gradually increased during the first 12 days of the month, peaking at about 2,000 per day on the night of 12–13 August, then fell off dramatically after 14 August when the minimum temperatures fell by about 5°C. The elderly were most affected, with a 70 per cent increase in mortality rate in those aged 75–94.
Con số 15.000 ca tử vong vượt mức ở Pháp trong tháng 8, so với các năm trước, có liên quan đến nhiệt độ ban đêm cao. Số ca tăng dần trong 12 ngày đầu tháng, đạt đỉnh khoảng 2.000 ca mỗi ngày vào đêm 12–13 tháng 8, rồi giảm mạnh sau ngày 14 tháng 8 khi nhiệt độ tối thiểu hạ khoảng 5°C. Người cao tuổi bị ảnh hưởng nhiều nhất, với tỷ lệ tử vong tăng 70% ở nhóm 75–94 tuổi.
I. For Britain, the year as a whole is likely to be the warmest ever recorded, but despite the high temperature record on 10 August, the summer itself – defined as the June, July and August period – still comes behind 1976 and 1995, when there were longer periods of intense heat. At the moment, the year is on course to be the third-hottest ever in the global temperature record, which goes back to 1856, behind 1998 and 2002; but when all the records for October, November and December are collated, it might move into second place, Professor Jones said. The 10 hottest years in the record have all now occurred since 1990. Professor Jones is in no doubt about the astonishing nature of European summer of 2003. “The temperatures recorded were out of all proportion to the previous record,” he said. “It was the warmest summer in the past 500 years and probably way beyond that. It was enormously exceptional.”
Đối với Anh, cả năm có khả năng là ấm nhất từng được ghi nhận, nhưng bất chấp mức nhiệt kỷ lục ngày 10 tháng 8, bản thân mùa hè – định nghĩa là giai đoạn tháng 6, 7 và 8 – vẫn xếp sau các năm 1976 và 1995, khi có những đợt nắng nóng kéo dài hơn. Hiện tại, năm nay đang trên đà trở thành năm nóng thứ ba trong chuỗi số liệu nhiệt độ toàn cầu (bắt đầu từ năm 1856), sau 1998 và 2002; nhưng khi tổng hợp đủ số liệu tháng 10, 11 và 12, nó có thể vươn lên vị trí thứ hai, theo Giáo sư Jones. Mười năm nóng nhất trong chuỗi đều xảy ra kể từ năm 1990. Giáo sư Jones không nghi ngờ gì về tính phi thường của mùa hè châu Âu 2003: “Các mức nhiệt được ghi nhận vượt xa mọi kỷ lục trước đó,” ông nói. “Đó là mùa hè ấm nhất trong 500 năm qua và có lẽ còn lâu hơn thế. Thực sự hết sức khác thường.”
J. His colleagues at the University of East Anglia's Tyndall Centre for Climate Change Research are now planning a special study of it. “It was a summer that has not been experienced before, either in terms of the temperature extremes that were reached, or the range and diversity of the impacts of the extreme heat,” said the centre's executive director, Professor Mike Hulme. “It will certainly have left its mark on a number of countries, as to how they think and plan for climate change in the future, much as the 2000 floods have revolutionised the way the Government is thinking about flooding in the UK. The 2003 heat wave will have similar repercussions across Europe.”
Các đồng nghiệp của ông tại Trung tâm Tyndall về Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học East Anglia hiện đang lên kế hoạch cho một nghiên cứu chuyên biệt về sự kiện này. “Đó là một mùa hè chưa từng trải qua trước đây, cả về các mức cực trị nhiệt độ đạt được, lẫn phạm vi và sự đa dạng của các tác động do nắng nóng cực đoan,” giám đốc điều hành trung tâm, Giáo sư Mike Hulme, cho biết. “Chắc chắn nó sẽ để lại dấu ấn ở nhiều quốc gia, về cách họ nghĩ và lên kế hoạch cho biến đổi khí hậu trong tương lai, cũng giống như trận lũ năm 2000 đã làm thay đổi căn bản cách Chính phủ suy nghĩ về lũ lụt ở Anh. Đợt nắng nóng năm 2003 sẽ có những hệ lụy tương tự khắp châu Âu.”