Soap
A. One substance everyone uses every day is soap, whether it be for washing our hands using a bar of soap, doing the laundry or washing the floor with detergent. Technically, soaps are ionic compounds from fatty acids and they are used for a variety of cleaning purposes. Soaps allow particles that cannot usually be dissolved in water to be soluble and then be washed away. Although made in a different way, synthetic detergents operate in a similar fashion.
Một chất mà ai cũng dùng hằng ngày là xà phòng, dù là rửa tay bằng bánh xà phòng, giặt đồ hay lau sàn bằng chất tẩy rửa. Về mặt kỹ thuật, xà phòng là các hợp chất ion có nguồn gốc từ axit béo và được dùng cho nhiều mục đích làm sạch. Xà phòng giúp những hạt vốn không tan trong nước trở nên tan được để rửa trôi. Tuy tạo ra theo cách khác, các chất tẩy rửa tổng hợp hoạt động tương tự.
B. The human skin is under daily attack from various things, such as scorching sun, drying winds, biting cold weather, bacteria and dirt, and so our distant ancestors learned quickly that preserving the health of skin is a way for better and longer life. Popular in different civilisations, the benefits of soap finally managed to appeal to a wide European population in the 17th century, and, since then, the tradition of maintaining high personal hygiene has experienced only constant growth. With its ability to clean people’s clothes and disinfect their surroundings from harmful bacteria and dirt, soaps remain one of the most useful and fundamental hygiene tools that mankind ever created.
Da người hằng ngày bị tác động bởi nắng gắt, gió hanh khô, giá lạnh, vi khuẩn và bụi bẩn, nên tổ tiên xa xưa sớm nhận ra rằng giữ gìn sức khỏe làn da giúp sống tốt hơn và lâu hơn. Phổ biến trong nhiều nền văn minh, lợi ích của xà phòng cuối cùng đã chinh phục đông đảo dân chúng châu Âu vào thế kỷ 17, và từ đó, truyền thống duy trì vệ sinh cá nhân cao chỉ có tăng trưởng. Với khả năng làm sạch quần áo và khử trùng môi trường khỏi vi khuẩn và bụi bẩn, xà phòng vẫn là một trong những công cụ vệ sinh hữu ích và cơ bản nhất mà loài người từng tạo ra.
C. The first concrete evidence we have of a soap-like substance is dated around 2800 BC. The first soap makers were Babylonians, Mesopotamians, Egyptians, as well as the ancient Greeks and Romans. All of them made soap by mixing fat, oils and salts. Soap was not made and used for bathing and personal hygiene, but was rather produced for cleaning cooking utensils or goods or was used for medicinal purposes. According to Roman legend, their natural soap was first discovered near a mount called ‘Sapo’, where animals were sacrificed. Rain used to wash the fat from sacrificed animals along with wood ashes into the River Tiber, where the women who were washing clothes in it found the mixture made their washing easier. It is a nice story, but unfortunately there is no such place on record and no evidence for the mythical story.
Bằng chứng cụ thể đầu tiên về một chất giống xà phòng có niên đại khoảng năm 2800 TCN. Những người làm xà phòng đầu tiên là người Babylon, Lưỡng Hà, Ai Cập cũng như Hy Lạp và La Mã cổ đại. Tất cả họ đều làm xà phòng bằng cách trộn mỡ, dầu và muối. Khi ấy xà phòng không được sản xuất để tắm rửa hay vệ sinh cá nhân, mà chủ yếu để rửa đồ dùng nấu nướng hoặc dùng cho mục đích y học. Theo truyền thuyết La Mã, xà phòng tự nhiên của họ được phát hiện gần một ngọn núi gọi là “Sapo”, nơi người ta hiến tế động vật. Mưa cuốn mỡ động vật cùng tro gỗ xuống sông Tiber, nơi phụ nữ giặt giũ nhận ra hỗn hợp này giúp giặt dễ hơn. Câu chuyện thì hay, nhưng không có ngọn núi nào như vậy trong ghi chép và cũng không có bằng chứng cho huyền thoại đó.
D. Soaps today come in three principal forms: bars, powders and liquids. Some liquid products are so viscous that they are gels. Raw materials are chosen according to many criteria, including their human and environmental safety, cost, compatibility with other ingredients, and the desired form and performance characteristics of the finished product. In ancient times, soap was made from animal fats and wood ashes. Today, it is still produced from vegetable or animal fats and alkali. The main sources of fats are beef and mutton tallow, while palm, coconut and palm kernel oils are the principal oils.
Ngày nay, xà phòng có ba dạng chính: bánh, bột và lỏng. Một số sản phẩm lỏng đặc đến mức là gel. Nguyên liệu được chọn theo nhiều tiêu chí, gồm an toàn cho người và môi trường, chi phí, khả năng tương thích với thành phần khác, cũng như dạng và tính năng mong muốn của thành phẩm. Xưa kia, xà phòng làm từ mỡ động vật và tro gỗ. Ngày nay, nó vẫn được sản xuất từ mỡ/dầu thực vật hay động vật và chất kiềm. Nguồn mỡ chính là mỡ bò/cừu, còn dầu cọ, dầu dừa và dầu nhân cọ là các dầu chủ lực.
E. In the early beginnings of soap making, it was an exclusive technique used by small groups of soap makers. The demand for early soap was high, but it was very expensive and there was a monopoly on soap production in many areas. Over time, recipes for soap making became more widely known, but soap was still expensive.
Thuở ban đầu, kỹ thuật làm xà phòng thuộc về các nhóm thợ nhỏ và độc quyền. Nhu cầu cao nhưng xà phòng rất đắt, và ở nhiều nơi còn có thế độc quyền sản xuất. Dần dần công thức được biết đến rộng rãi hơn, nhưng xà phòng vẫn đắt đỏ.
F. Modern soap was made by the batch kettle boiling method until shortly after World War II, when continuous processes were developed. Continuous processes are preferred today, because of their flexibility, speed and economics. The first part of the manufacturing process is to heat the raw materials to remove impurities. This is followed by saponification, which involves adding a powerful alkali to the heated raw materials. This releases the fatty acids (known as ‘neat soap’) that are the basis of the soap and a valuable by-product, glycerine. The glycerine is recovered by chemical treatment, followed by evaporation and refining. Refined glycerine is an important industrial material used in foods, cosmetics, drugs and many other products. The next processing for the soap is vacuum spray drying to convert the neat soap into dry soap pellets. The moisture content of the pellets will be determined by the desired characteristics of the soap bar. In the final processing step, the dry soap pellets pass through a bar soap finishing line. The first unit in the line is a mixer, called an amalgamator, in which the soap pellets are blended together with fragrance, shades and all other ingredients. The mixture is then homogenised and refined through rolling mills and refining plodders to achieve thorough blending and a uniform texture. Finally, the mixture is cut into bar-size units and stamped into its final shape in a soap press.
Xà phòng hiện đại từng được làm bằng phương pháp nấu theo mẻ cho đến sau Thế chiến II một chút, khi các quy trình liên tục ra đời. Ngày nay, quy trình liên tục được ưa chuộng vì linh hoạt, nhanh và kinh tế. Bước đầu là đun nóng nguyên liệu để loại tạp chất. Sau đó là xà phòng hoá: thêm một chất kiềm mạnh vào nguyên liệu đã nung nóng. Quá trình này giải phóng axit béo (gọi là “xà phòng thô”) – nền tảng của xà phòng – và một sản phẩm phụ quý là glycerin. Glycerin được thu hồi bằng xử lý hoá học, rồi bay hơi và tinh luyện. Glycerin tinh luyện là vật liệu công nghiệp quan trọng dùng trong thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và nhiều sản phẩm khác. Bước kế tiếp là sấy phun chân không để biến xà phòng thô thành hạt khô. Độ ẩm của hạt sẽ được quyết định theo đặc tính mong muốn của bánh xà phòng. Ở công đoạn cuối, hạt xà phòng khô đi qua dây chuyền hoàn thiện. Thiết bị đầu tiên là máy trộn (amalgamator), nơi hạt xà phòng được trộn với hương thơm, màu và các thành phần khác. Hỗn hợp sau đó được đồng nhất, tinh luyện qua trục cán và máy đùn để đạt hòa trộn hoàn toàn và kết cấu đồng đều. Cuối cùng, hỗn hợp được cắt theo kích thước và dập hình trong máy dập xà phòng.
G. The history of liquid soaps and gels started only recently, when the technological and chemical advancements of the modern age enabled countless inventors to start experimenting with more complicated recipes. The first appearance of liquid soap happened in the mid 1800’s with the exploits of several inventors. In 1865, William Shepphard patented liquid soap, however, popularity of this product would not arrive until the creation of Palmolive soap in 1898 by B.J. Johnson.
Lịch sử xà phòng lỏng và gel chỉ bắt đầu gần đây, khi những tiến bộ công nghệ và hoá học cho phép vô số nhà phát minh thử nghiệm các công thức phức tạp hơn. Xà phòng lỏng xuất hiện giữa thế kỷ 19 với nhiều sáng chế. Năm 1865, William Shepphard được cấp bằng sáng chế xà phòng lỏng; tuy nhiên, sản phẩm chỉ thật sự phổ biến khi B.J. Johnson tạo ra xà phòng Palmolive năm 1898.
H. Advancements in modern chemistry enabled the creation of shower gel. The main difference between liquid soaps and shower gels is that gels do not contain saponified oil. They are based mostly on petroleum, have numerous chemical ingredients that help the easier cleaning of skin, lather better in hard water areas, do not leave a residue on the skin and bathtub, and are in a balanced PH state, so that they do not cause skin irritations. Because some shower gels can cause drying up of the skin after use, many manufacturers insert various moisturisers into their recipes. Some use menthol, an ingredient that gives skin a sensation of coldness and freshness.
Những tiến bộ hoá học hiện đại cho phép tạo ra sữa tắm (shower gel). Khác với xà phòng lỏng, gel không chứa dầu đã xà phòng hoá. Chúng chủ yếu dựa trên dầu mỏ, có nhiều thành phần hoá học giúp làm sạch da dễ hơn, tạo bọt tốt hơn ở vùng nước cứng, không để lại cặn trên da hay bồn tắm, và có pH cân bằng nên không gây kích ứng da. Do một số gel có thể gây khô da sau khi dùng, nhiều nhà sản xuất bổ sung các chất dưỡng ẩm; một số dùng menthol tạo cảm giác mát và sảng khoái.