Từ du học đến thường trú và quốc tịch Úc: bản đồ đường đi

Rất nhiều gia đình hỏi chúng tôi cùng một câu khi bắt đầu tìm hiểu du học Úc: “Học xong con có ở lại được không?” Câu trả lời trung thực là — có một con đường, nó rõ ràng, nhưng dài hơn nhiều người tưởng và không có lối tắt.

Công thức chung: phải có thường trú trước

Ở Úc, không ai đi thẳng từ visa tạm trú lên quốc tịch. Bạn cần quyền thường trú (PR) trước, rồi ở đủ thời gian quy định.

Các diện thường gặp để có PR

• Lao động tay nghề (Skilled Migration) — các diện 189, 190, 491; xét theo điểm số, nghề nghiệp trong danh mục và trình độ tiếng Anh.
• Du học → tay nghề → PR — học đúng ngành, xin visa làm việc sau tốt nghiệp (485), đi làm tích luỹ điểm, rồi nộp PR theo diện tiểu bang.
• Bảo lãnh bởi doanh nghiệp — lộ trình 482 rồi lên 186; cơ hội cao hơn ở những ngành đang thiếu nhân lực.
• Kết hôn / bạn đời — khi bạn đời là công dân hoặc thường trú nhân.
• Kinh doanh / đầu tư — các diện 188; yêu cầu tài chính cao và hiện hạn chế hơn trước.

Với học sinh đi du học, con đường thứ hai là con đường tự nhiên nhất — và nó bắt đầu từ một quyết định rất sớm: chọn ngành học.

Điều kiện thời gian để xin quốc tịch

Đây là phần hay bị hiểu nhầm nhất. Theo quy định hiện hành, ứng viên cần:

• Sống ở Úc tối thiểu 4 năm;
• Trong đó ít nhất 12 tháng cuối phải ở diện thường trú;
• Không rời Úc quá 12 tháng trong 4 năm đó;
• Không rời Úc quá 90 ngày trong 12 tháng cuối.

Đủ điều kiện rồi thì trình tự là: nộp đơn → thi kiểm tra quốc tịch → dự lễ tuyên thệ → xin hộ chiếu.

Lưu ý rằng thời gian ở Úc theo visa du học không tự động được tính đủ cho mọi điều kiện — cách tính phụ thuộc vào loại visa và từng giai đoạn, nên đây là chỗ cần hỏi người có chuyên môn thay vì tự suy.

Ba nấc trên đường đi

Tạm trú — đang trên đường

Bạn đang học, đang làm hoặc đang được bảo lãnh. Chưa có gì chắc chắn, nhưng nếu chọn đúng ngành và tích luỹ đúng thứ thì bạn đang đi đúng hướng.

Thường trú — cửa chính mở ra

Đây là mốc quan trọng nhất của cả hành trình. Có PR rồi thì phần lớn những điều kiện khó đã qua, còn lại chủ yếu là thời gian.

Công dân

Quyền bầu cử, hộ chiếu Úc, an sinh xã hội đầy đủ, và không còn phải lo gia hạn visa hay tính điểm di trú.

Nếu bạn đang ở bước đầu tiên

Điều đáng làm nhất ngay lúc này không phải là tính xem bao giờ có PR, mà là chọn ngành học cho đúng. Ngành học quyết định bạn có nằm trong danh mục nghề ưu tiên hay không, quyết định cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, và do đó quyết định luôn cánh cửa phía sau có mở hay không.

Ngược lại, chọn ngành chỉ vì “dễ đậu visa” mà không hợp năng lực thì thường tắc ở ngay bước đầu tiên: học không nổi, hoặc tốt nghiệp mà không xin được việc đúng ngành.

Brighten lưu ý

Chính sách di trú Úc thay đổi liên tục — danh mục nghề, ngưỡng điểm và điều kiện các diện visa đều được điều chỉnh theo từng năm. Mọi con số trong bài là để bạn hình dung bức tranh chung; trước khi ra quyết định lớn, hãy kiểm tra quy định hiện hành và cân nhắc làm việc với một đại diện di trú đã đăng ký.

Phần Brighten Vietnam đồng hành được là chặng đầu tiên: chọn trường và ngành phù hợp với năng lực và định hướng của con, chuẩn bị hồ sơ nhập học và visa du học cho chỉn chu. Chặng đó làm tốt thì những chặng sau mới có cơ sở.